Wie pleit om een koe, geeft liever één toe

Bijna iedereen heeft in zijn leven wel eens te maken gekregen met een juridische procedure. Sommige procedures kan men eenvoudig zelf afwikkelen, denk bijvoorbeeld aan bezwaar tegen een bekeuring. Andere procedures zijn veel ingrijpender in een mensenleven, zoals een ontslag, letselschade, echtscheiding, of een zakelijk geschil. De kosten en risico’s van dergelijke procedures blijken in de praktijk vaak hoog en achteraf soms ook te hoog. Helaas zijn procedures niet altijd te vermijden. Iemand doet er altijd verstandig aan zich van meerdere kanten te laten voorlichten voordat een rechtszaak wordt begonnen (als eiser of gedaagde). Er liggen valkuilen in zowel psychologisch als juridisch terrein, dus zo achterhaald is bovenstaand gezegde nog niet.

Probeer kritisch naar uw eigen standpunt te kijken

Aan een rechtszaak gaat een onopgelost conflict vooraf. Partijen hebben zich psychisch al ingegraven in hun eigen ideeën over hun gevoel van rechtvaardigheid en de kwalijke houding van de wederpartij. Iedereen creëert zijn eigen waarheid en men zal dus – onbewust – zijn eigen gelijk, alsmede het ongelijk van de wederpartij, telkens weer bevestigd zien. Om de kwestie wat objectiever te kunnen beoordelen kan het helpen om een onderscheid te maken tussen enerzijds uw “gedachten” over het conflict (over uzelf en de ander) en anderzijds de “feiten”. U zult waarschijnlijk merken dat er maar weinig 100% feitelijk waar is van hoe u over het conflict denkt. Het kan daarbij nuttig zijn u – in uw eigen belang – ook eens in de wederpartij en diens situatie en argumenten te verplaatsen.

Een rechtszaak kost tijd en energie

Mensen onderschatten de impact van een rechtszaak. Is de rechtszaak eenmaal een feit dan is het menselijk om daarover zoveel mogelijk controle te willen hebben. Mensen willen zelf op alles voorbereid zijn, hun advocaat zo uitvoerig mogelijk informeren, en zelfs de wederpartij sturen en de rechter op hun hand krijgen. Deze controle over andere personen, maar ook de controle over de eigen negatieve gedachten en gevoelens die een rechtszaak nu eenmaal oproept, werkt volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten niet. Piekeren, malen, stress, depressie, slapeloosheid, middelengebruik en ander persoonlijk nadelig gedrag kunnen het gevolg zijn. Bezint eer gij begint.

 En wat gaat een rechtszaak u eigenlijk opleveren?

Verwachtingen van een rechtszaak zijn vaak (te) hoog gespannen. Men zegt als uitkomst te verwachten dat er “excuses” zullen volgen, “genoegdoening” komt, “het recht zegeviert”, de wederpartij “een halt wordt toegeroepen”, of dat “anderen niet hetzelfde overkomt”. De praktijk is dat er door de rechter veelal een (beperkte) geldelijke vergoeding wordt toegekend die geen recht doet aan deze verwachtingen. Andersom is de frustratie des te groter als de rechtszaak wordt verloren, met als klap op de vuurpijl een aanzienlijke kostenveroordeling.

 Uw “kans van slagen”

Mensen zijn voorafgaand aan een procedure met name geïnteresseerd in hun winstkansen. Zeker als men erg gehecht blijft aan zijn eigen “ware” gedachten over het conflict, zal een goedbedoeld juridisch advies al snel worden uitgelegd als een “gewonnen zaak” en als groen licht. Feit is echter dat de wederpartij er net zo over denkt en de winstkansen in een rechtszaak derhalve  -overall –op 50% liggen. Voilà, het antwoord op uw vraag.

Percentages vullen geen gaatjes

Een winstkans van 70-30 of 60-40 klinkt nauwkeurig maar betekent helaas niets. Zelfs als men uiterst nuchter en zakelijk naar een conflict zou kijken, is het een mythe dat de uitkomst van een juridisch proces in een percentage is te vatten. Er zijn veel wetten en deze zijn lang niet altijd per se duidelijk. Ook rechters zijn mensen en een gerechtelijke procedure/proces blijft altijd mensenwerk. Bovendien heet het niet voor niets een “proces”. De zaak ligt niet al vast voorafgaand aan het proces, maar “ontwikkelt” zich tijdens de procedure door al hetgeen er wederzijds naar voren wordt gebracht. Ook het noodzakelijke bewijs ontstaat vaak pas tijdens de procedure. Knappe vrouw/man die a priori de uitkomst kan voorspellen.

Onduidelijkheid over de kosten van een rechtszaak

De uitkomst van een rechtszaak is niet te voorspellen, er is wel (meer) duidelijkheid te krijgen over de kosten en risico’s. Het is dus raadzaam terzake te informeren en hierover de noodzakelijke zekerheid te krijgen. Vervolgens kunt u besluiten of u het de moeite waard vindt de gok te wagen.

De kosten bestaan uit:

  • de kosten van uw advocaat of jurist
  • de proceskosten (deurwaarderskosten, griffierecht, en door de rechter vast te stellen kosten afhankelijk van het verloop van de procedure).

Een valkuil is dat men weliswaar van tevoren heeft verzocht om een “inschatting van de kosten” maar dat de kosten in de loop van de procedure aanzienlijk hoger uitpakken.

De advocaatkosten

In principe draagt elke partij zijn eigen advocaatkosten. Vaak geldt een uurtarief, maar niets verhindert u daarover te onderhandelen of – duidelijker nog – een vaste prijs voor een bepaalde procedure af te spreken (schriftelijk!). Uitzondering op het zelf betalen van de advocaatkosten, vormen de gefinancierde rechtsbijstand en de vakbond of de rechtsbijstandverzekering. Ook hier liggen valkuilen want bij de laatste twee rechtshulpverleners gelden maxima voor de kosten. Als u niet het risico wilt lopen halverwege de procedure zelf op te draaien voor de advocaatkosten, doet u er goed aan vooraf te informeren. De valkuil bij gefinancierde rechtsbijstand is dat weliswaar er geen advocaatkosten hoeven te worden betaald (slechts een eigen bijdrage) maar dat men in het geval van een verloren procedure wel kan worden veroordeeld in de proceskosten die dan dus bovenop de eigen bijdrage komen.

De proceskosten

Een wijdverbreid fabeltje (dat op de een of andere manier hardnekkig standhoudt) is dat bij een gewonnen zaak, de verliezer alle advocaatkosten van de winnaar moet vergoeden. Dit is niet zo! Slechts de proceskosten worden vergoed. De rechter wijst een vonnis met daarin een “proceskostenveroordeling”. Hierin staat zowel de hoogte van de proceskosten als wie die moet betalen. Bij een verloren zaak betaalt u én uw eigen advocaat én de proceskosten van de wederpartij. De hoogte van deze proceskosten is in de praktijk veelal (aanzienlijk) lager dan de zelf aan de eigen advocaat betaalde kosten. Dus zelfs een gewonnen zaak zal vaak minder opleveren dan het financiële belang van de zaak en kost u per saldo geld!

Het risico van hoger beroep en cassatie

Een valkuil is dat u uitsluitend rekening houdt met alleen de eerste procedure. Stelt u zich eens voor dat u de rechtszaak in eerste aanleg wint. De wederpartij heeft dan het recht in hoger beroep te gaan, zónder dat u hierop invloed kunt uitoefenen. Als de wederpartij vervolgens in hoger beroep wint, moet u alsnog (behalve uw eigen advocaatkosten) de proceskosten van beide procedures betalen. Ook bestaat de mogelijkheid dat de wederpartij in cassatie bij de Hoge Raad zal gaan met alle financiële gevolgen van dien. Het is raadzaam om van tevoren duidelijke afspraken te maken over de kosten van een eventuele vervolgprocedures.

Schikking (minnelijke regeling)

Partijen die tijd en kosten willen besparen en negatieve energie en stress willen voorkomen, doen er dus verstandig aan tot het uiterste te gaan om een rechtszaak te voorkomen of beëindigen. Hoewel er ook tijdens een procedure nog geschikt kan worden (dit heet een dading), is het treffen van een schikking (minnelijke regeling) zonder procedure beter en goedkoper. Een valkuil hierbij is dat partijen hun schikking niet goed vastleggen in een schriftelijke vaststellingsovereenkomst. Het is belangrijk dat de vaststellingsovereenkomst echt alles omvat wat nog tussen partijen geregeld moet worden. Ook moet daarin schriftelijk “finale kwijting over en weer” overeengekomen worden. Dat betekent dat partijen over en weer helemaal niets meer van elkaar te vorderen hebben. Doet men dit niet dan is de kans groot dat het conflict opnieuw oplaait.

GRATIS TELEFONISCH CONTACT

Graag nodigen wij u uit om gebruik te maken van ons aanbod tot een gratis (behalve uw eigen belkosten) en geheel vrijblijvend telefoongesprek van maximaal 15 minuten met een ervaren jurist. Hierin kunnen wij u vaak al enkele praktische tips geven over hoe uw probleem het beste te benaderen. U kunt daarna zelf gericht verder zoeken.

Ons secretariaat is bereikbaar op werkdagen en zaterdag op telefoonnummer 0186-690707.

U kunt ook onderstaand contactformulier inzenden met daarin uw telefoonnummer. U wordt dan zo spoedig mogelijk teruggebeld door een van onze juristen.

10 + 8 =